بررسی تحولات نیروی فعال کشور تا سال 1395 و پیش‌بینی آن تا افق زمانی 1420

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزشی مردم شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد

2 دانشجوی دکتری جمعیت شناسی دانشگاه یزد

چکیده

تغییرات حجم و ساختار سنی جمعیت تعیین‌کننده اصلی عرضه نیروی کار در یک جامعه است. افزایش و یا کاهش در اندازه‌ی نیروی کار می‌تواند به‌طور قابل ملاحظه‌ای بر رشد اقتصادی کشور تأثیرگذار باشد. رسیدن کوهورت متولدین ازدیاد جمعیت به سن کار و فعالیت و افزایش جمعیت فعال، فرصت ایده‌آلی را برای رشد و توسعه‌ی اقتصادی فراهم می‌آورد منوط براینکه با برنامه-ریزی و سیاست‌گذاری‌های صحیح، از پیامدهای پنجره‌ی جمعیتی استفاده شود. در گزارش حاضر با استفاده از نتایج پیماش نیروی کار در دوره‌ی زمانی 1384 تا 1395، همچنین دادههای سرشماری نفوس و مسکن سال 1395 به تحلیل روند وضع فعالیت در جمعیت کشور پرداخته شده است. سپس از طریق سناریوهای مختلف به پیش‌بینی جمعیت، نرخ مشارکت و نرخ اشتغال پرداخته شده و از این طریق عرضه نیروی فعال در آینده برآورد شده است. روند کلی نرخ مشارکت برای کشور در دوره زمانی 1385 تا 1390 به صورت کاهشی و پس از سال 1390 به صورت تدریجی افزایشی است. در سال 1395 نرخ مشارکت برای کل کشور 39 درصد بدست آمده است. با ورود فارغ‌التحصیلان نسل ازدیاد جمیعتی دهه 60 و همچنین احتمال افزایش نرخ مشارکت زنان، به احتمال قوی آینده همراه با افزایش نرخ مشارکت خواهد بود. در این شرایط تنها راه روبه‌جلو جهت بهبود وضعیت اقتصاد کشور، افزایش اشتغال است. اگر دولت نتواند در سیاست‌گذاری‌ها نرخ بیکاری را کاهش دهد، با فرض ثبات نرخ بیکاری در حال حاضر، تعداد بیکاران در آینده به 5 میلیون نفر افزایش خواهد یافت. و البته این فرض با وجود ایجاد اشتغال سالانه در حدود 500 تا 600 هزار نفری بدست خواهد آمد. تلاش دولت برای کاهش نرخ بیکاری و افزایش نرخ اشتغال در کشور، می‌بایست ایجاد حداقل بیش از 700 هزار شغل به‌صورت سالانه، باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات