تحلیل فضایی تأثیر قانون هدفمند‌سازی یارانه‌ها بر مصرف انرژی خانوار

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای رشته اقتصاد شهری دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی دکترای اقتصاد شهری دانشگاه اصفهان

3 استاد اقتصاد شهری دانشگاه اصفهان

چکیده

مطابق با آمار رسمی کشور، دهک‌های بالاتر جامعه در مقایسه با دهک‌های پایین‌تر سهم بیش‌تری از مصرف و یارانه انرژی را به خود اختصاص داده‌اند. در این راستا یکی از اهداف اساسی دولت نهم از اجرای قانون هدفمندسازی یارانه-ها ایجاد زیرساخت‌های لازم برای توزیع عادلانه‌تر مصرف انرژی در بخش خانگی بوده است. پژوهش حاضر با تأکید بر جدایی‌گزینی جغرافیایی طبقات اجتماعی در جوامع شهری، به تحلیل فضایی تأثیر این قانون بر مصرف برق خانوار در مناطق شهر اصفهان پس از گذشت سه سال از اجرای ان پرداخته است. در این رابطه ابتدا با بکارگیری روش تاپسیس به رتبه‌بندی مناطق شهری اصفهان از منظر وضعیت اقتصادی-اجتماعی بخش خانوار با استفاده از 32 شاخص در قالب 3 معیار اصلی (اقتصادی-اجتماعی، زیربنایی-مسکونی و فرهنگی-آموزشی) پرداخته شده و سپس با روش خوشه‌بندی سلسله‌مراتبی، مناطق شهر اصفهان در 5 سطح خوشه‌بندی شده‌اند. سپس جهت تبیین تفاوت‌های میان خوشه-ها از نظر میزان کاهش مصرف برق پس از اجرای قانون ازآزمون‌های استنباطی استفاده شد. داده‌های موردنیاز علاوه بر استفاده از روش میدانی، از طریق مدارک سازمانی با مراجعه به شرکت توزیع برق شهرستان اصفهان گردآوری شده‌اند. نمونه منتخب در روش نگرش‌سنجی شامل 103 خانوار و در روش کارایی‌سنجی شامل 365 خانوار ساکن در شهر اصفهان بوده است. نتایج پژوهش مبنی بر عدم وجود تفاوت معنادار میان خوشه‌های پنج‌گانه شهر اصفهان از نظر میزان کاهش مصرف برق خانوار پس از اجرای قانون، مؤید آن است که قانون هدفمندسازی در فاز اول اجرایی خود در دستیابی به یکی از مهم‌ترین اهداف خود چندان موفق عمل نکرده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات