بررسی آثار اقتصادی و اجتماعی طرح هدفمندی یارانه ها برسطح رفاه خانوار ها (نمونه موردی شهر تبریز)

نوع مقاله : توصیفی تحلیلی

نویسندگان

1 استادیار گروه روابط بین الملل، دانشکده علوم سیاسی، دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، علوم سیاسی سیاستگذاری عمومی، دانشکده علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

چکیده

پرداخت یارانه یکی از سیاست‌های اقتصادی برای برقراری عدالت اقتصادی و اجتماعی در جامعه و همچنین حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان در بسیاری از کشورها است. از آنجایی‌که طرح هدفمند کردن یارانه‌ها در رأس برنامه‌های تحول اقتصادی دولت در سال‌های اخیر قرارگرفته، این طرح جامعه را متأثر ساخته است. روش تحقیق حاضر، توصیفی ـ تحلیلی است که باهدف ارزیابی آثار اقتصادی و اجتماعی طرح هدفمندی یارانه‌ها بر میزان رفاه خانوارها انجام‌شده است. جامعه آماری 384 خانوار ساکن در شهر تبریز می‌باشد. برای نمونه‌گیری از روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای استفاده گردید. گردآوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی صوری و محتوایی آن توسط گروهی از صاحب‌نظران مورد بررسی و تائید قرار گرفت. اطلاعات جمع‌آوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS پردازش و مورد تحلیل قرار گرفت. همچنین برای آزمون فرضیه‌ها از آزمون خی دو و آزمون T تک نمونه‌ای استفاده شد. درنهایت نتایج نشان داد که در بعد اقتصادی، اجرای قانون طرح هدفمندی یارانه‌ها در قدرت خرید خانوارها تاثیر منفی داشته است و خانوار ها با اجرای این طرح به میزان کمی توانسته اند برای اعضای خانواده خود مواد غذایی بهتری تهیه نمایند و کمتر توانسته اند برای خود و یا اعضای خانواده برخی کالاهایی را که تاکنون نخریده اند تهیه کنند. علاوه بر آن در بعد اجتماعی، این طرح در انسجام خانواده‌ها تاثیر مثبت داشته و اختلاف بین اعضای خانواده با پرداخت نقدی یارانه ها به میزان اندکی افزایش یافته است. همچنین این طرح در کاهش احساس نابرابری اجتماعی تا حدودی تاثیر منفی داشته و پرداخت نقدی یارانه ها به مقدار کمی باعث کم شدن فاصله طبقات فقیر و ثروتمند جامعه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Economic and social effects of targeted subsidies scheme on household welfare level (Tabriz City Case Study

نویسندگان [English]

  • Alireza Soltani 1
  • Ali Heydari Monavar 2
1 Azad University
2 Azad University
چکیده [English]

Subsidies are one of the economic policies to promote economic and social justice in society, as well as to support producers and consumers in many countries. Since subsidizing targeting has been at the forefront of government economic transformation plans in recent years, it has affected society. This research is a descriptive-analytical research that has been done to evaluate the economic and social effects of targeted subsidies scheme on household welfare. The statistical population is 384 households residing in Tabriz. Multistage cluster sampling was used for sampling. Data collection was done using a researcher-made questionnaire whose face and content validity was verified by a group of experts. The collected data were processed and analyzed using SPSS software. khi 2 test and one sample T-test were also used to test the hypotheses. Finally, the results showed that in the economic aspect, the implementation of targeted subsidy legislation had a negative impact on households' purchasing power, and by implementing it, households were less able to provide better food for their family members and less able to provide for themselves and their families. Or provide family members with some goods they haven't bought. In addition to the social dimension, the scheme has had a positive impact on the cohesion of families and the disparity between family members with cash subsidies has increased slightly. The plan has also had a negative impact on reducing the feeling of social inequality, and cash subsidies have reduced the gap between the poor and the wealthy. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Subsidy
  • Welfare
  • Economic
  • Social
  • justice
  • Tabriz city
  • Cash Payment