توسعه جنسیتی در دوره پهلوی اول با تأکید بر فرصت‏های تحصیلی زنان

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز

2 دانشیار گروه تاریخ دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز

3 استاد گروه جامعه شناسی دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز

چکیده

پژوهش حاضر در پاسخ به این ابهام است که توسعه جنسیتی زنان در بعد آموزش و پرورش در دوره پهلوی اول تا چه حد تحقق یافت؟چارچوب نظری مفهوم کلیدی توسعه جنسیتی یعنی برابری جنسیتی است که عبارت از بهره‌مندی برابر و بدون جهت‌گیری جنسیتی زنان و مردان ازحقوق، فرصت‌ها، خدمات، منابع و پاداش‌هاست. برابری جنسیتی اساس توسعه جنسیتی است چرا که با توانمندسازی زنان در سه بعد آموزش و پرورش، بهداشت و استانداردهای زندگی سروکار دارد. توسعه جنسیتی افزایش مشارکت و توانمندی زنان است که خود هدف و نتیجه توسعه محسوب می شود. براین اساس توسعه جنسیتی نمایان گر تصویری واقعی از توسعه است.
یک شاخص برابری جنسیتی فرصت‌های تحصیلی است. در دوره مورد بحث نگرش جنسیتی حاکم برنظام آموزشی که از حمایت نگرشی جامعه نیز برخوردار بود موجب تحکیم مدل نان‌آوری مردانه و فرودستی زنان می‌شد. نظام آموزشی با نهادی کردن نقش‌های جنسیتی و ترویج آنها از طریق تفکیک جنسیتی دروس سدّ راه افزایش توانمندی زنان بود. این امرموجب کاهش فرصت‌های شغلی زنان به مشاغل با موقعیت و دستمزد پایین همچون پرستاری، مامایی و آموزگاری برای زنان شد که انعکاس نقش‌های جنسیتی سنتی زنان بود و کلیشه‌های جنسیتی مرسوم در زمینه تقسیم جنسیتی کار را کمتر به چالش می‌کشید و این با جامعه کشاورزی ایران تناسب داشت. به این ترتیب جامعه نیز از مشارکت فعالانه اقتصادی آنها درمسیر توسعه محروم ماند.
گردآوری اطلاعات به شیوه اسنادی –کتابخانه ای و شیوه تالیف مقاله، تحلیلی-تبیینی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات