معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 06 08 Economic Action Regimes: A Study in Production Units of Ardabil Province رژیم‌های کنش اقتصادی: مطالعه‌ای در واحدهای تولیدی استان اردبیل 1 22 21751 10.22034/jeds.2026.66943.1862 FA محمد شمشیری نیری دانشجوی دکتری رشته سیاست گذاری فرهنگی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. حمید عباداللهی چنذانق دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه گیلان، رشت، ایران. محمد امین کنعانی دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه گیلان، رشت، ایران. Journal Article 2025 04 24 T Introduction: The study of "regimes of action" and "economies of worth" has recently gained central significance in economic sociology. Drawing on Luc Boltanski's "sociology of critical capacity," this research conceptualizes organizational work culture not as a set of formal rules, but as a dynamic, hidden order continuously reproduced through actors' evaluative practices and critical judgments. Inspired by Boltanski's theoretical framework, this study examines the prevailing work culture and evaluation mechanisms among actors in production units across Ardabil Province, Iran. Methodology: Employing a qualitative methodology, this research focuses on actors' lived experiences, extracting latent meanings through thematic analysis of semi-structured interviews with middle managers from six enterprises (including two state-owned, two private, and two family-run businesses), selected via theoretical sampling. Results: The findings reveal that the dominant organizational culture in these production units is not primarily oriented toward efficiency and productivity, but rather revolves around rent-seeking behaviors and informal networks. Conclusions: Data analysis identified 22 initial concepts, 11 subcategories, and ultimately 5 core categories: Rent-seeking and structural inefficiency, Challenges in raw material procurement, Lack of institutional support for production, Relationship-based organizational culture, and Workforce skill mismatches. The study demonstrates how these interrelated factors create an environment where rent-seeking logic supersedes production-oriented rationality. The research highlights how actors, when confronted with these conditions, engage in daily critical evaluations and justificatory practices that paradoxically contribute to the reproduction of the very system they critique. These findings provide significant insights into the complex interplay between organizational culture, economic practices, and justificatory regimes in Iran's industrial sector, while contributing to broader theoretical discussions in economic sociology about the relationship between critique and institutional stability. The study ultimately reveals the contradictory dynamics through which evaluative practices both challenge and sustain existing organizational orders. هدف پژوهش: مطالعه «رژیم‌های کنش» و «نظام‌های توجیهی» در سال‌های اخیر جایگاه محوری در جامعه‌شناسی اقتصادی یافته است. لوک بولتانسکی با ارائه رویکرد «جامعه‌شناسی ظرفیت نقد»، فرهنگ حاکم بر سازمان کار را نه به عنوان مجموعه‌ای از قواعد رسمی، بلکه به مثابه نظمی پنهان و پویا می‌داند که از طریق فرآیندهای ارزیابی و نقد مداوم کنشگران اجتماعی بازتولید می‌شود. این پژوهش با اتکا به چارچوب نظری بولتانسکی، به بررسی «فرهنگ حاکم بر سازمان کار» و سازوکارهای ارزیابی کنشگران در واحدهای تولیدی استان اردبیل می‌پردازد. روش پژوهش: روش تحقیق حاضر کیفی بوده و با تمرکز بر تجربه زیسته کنشگران و استخراج معانی نهفته در آن، از طریق تحلیل مضمون مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند با مدیران رده میانی شش شرکت (شامل دو شرکت دولتی، دو شرکت خصوصی و دو شرکت خانوادگی) که با نمونه‌گیری نظری انتخاب شدند، انجام گرفته است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد فرهنگ سازمانی حاکم بر این واحدهای تولیدی، بیش از آنکه معطوف به کارایی و بهره‌وری باشد، حول محور دستیابی به چرخه‌های رانت و روابط غیررسمی شکل گرفته است. نتیجه‌گیری: تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی 22 مفهوم اولیه، 11 مقوله فرعی و در نهایت 5 مقوله اصلی شد که عبارتند از: «رانت‌جویی و ناکارآمدی ساختاری»، «مشکلات تأمین مواد اولیه و نهاده‌های تولید»، «عدم حمایت نهادهای حاکمیتی از تولید»، «فرهنگ سازمانی مبتنی بر رابطه‌گرایی» و «چالش‌های نیروی کار و مهارت‌های نامناسب». این پژوهش نشان می‌دهد چگونه این عوامل در تعامل با یکدیگر، فضایی را ایجاد کرده‌اند که در آن منطق رانت‌جویی بر منطق تولیدمحوری غلبه دارد.

https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21751_05f8df797096c2c2a6bf1206addf7341.pdf

معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 06 08 Systematic review of women's entrepreneurship studies مرور سیستماتیک مطالعات کارآفرینی زنان 23 45 21753 10.22034/jeds.2025.67185.1883 FA نسرین عربی گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد ، مشهد ، ایران علی اکبر مجدی گروه علوم اجتماعی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ، ایران 0000-0002-6661-2339 غلامرضا حسنی درمیان گروه علوم اجتماعی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه فردوسی مشهد ، مشهد ، ایران حسین اکبری گروه علوم اجتماعی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه فردوسی مشهد ، مشهد ، ایران Journal Article 2025 08 20 Introduction: The study of "regimes of action" and "economies of worth" has recently gained central significance in economic sociology. Drawing on Luc Boltanski's "sociology of critical capacity," this research conceptualizes organizational work culture not as a set of formal rules, but as a dynamic, hidden order continuously reproduced through actors' evaluative practices and critical judgments. Inspired by Boltanski's theoretical framework, this study examines the prevailing work culture and evaluation mechanisms among actors in production units across Ardabil Province, Iran. Methodology: Employing a qualitative methodology, this research focuses on actors' lived experiences, extracting latent meanings through thematic analysis of semi-structured interviews with middle managers from six enterprises (including two state-owned, two private, and two family-run businesses), selected via theoretical sampling. Results: The findings reveal that the dominant organizational culture in these production units is not primarily oriented toward efficiency and productivity, but rather revolves around rent-seeking behaviors and informal networks. Conclusions: Data analysis identified 22 initial concepts, 11 subcategories, and ultimately 5 core categories: Rent-seeking and structural inefficiency, Challenges in raw material procurement, Lack of institutional support for production, Relationship-based organizational culture, and Workforce skill mismatches. The study demonstrates how these interrelated factors create an environment where rent-seeking logic supersedes production-oriented rationality. The research highlights how actors, when confronted with these conditions, engage in daily critical evaluations and justificatory practices that paradoxically contribute to the reproduction of the very system they critique. These findings provide significant insights into the complex interplay between organizational culture, economic practices, and justificatory regimes in Iran's industrial sector, while contributing to broader theoretical discussions in economic sociology about the relationship between critique and institutional stability. The study ultimately reveals the contradictory dynamics through which evaluative practices both challenge and sustain existing organizational orders. هدف پژوهش: رفع معضلات مربوط به توسعۀ پایدار و رشد جامعۀ ایران منوط به پرداختن به ابعاد مؤثر گوناگون در فرآیند توسعه است. از سوی دیگر، کشورهای در حال توسعه مانند ایران همواره با مشکلات متعدد تأمین اعتبار، ثبات مالی، سرمایه‌گذاری و ایجاد شغل همراه هستند. به ویژه این موضوع برای زنان با دشواریها و موانع ساختاری، اجتماعی، فرهنگی و... بیشتری مواجه است. کارآفرینی و درآمدزایی زنان، به عنوان نیمی از جمعیت در هر کشور، نشان‌دهنده استفاده بهتر از پتانسیلها و فرصتهای موجود بر اساس نوآوری و خلاقیتی است که در عمل اعمال و اجرا می‌شوند و از این طریق باعث تبدیل نیروهای بالقوه توسعه به نیروهای بالفعل می‌گردد. از این روی، با گسترش فرصتهای شغلی، بهره‌وری نیروی کار (اعم از زن و مرد) بالا رفته و در نتیجه باعث کاهش بیکاری، کاهش فقر، توسعۀ انسانی، اقتصادی، اجتماعی و در کل توسعۀ پایدار در جامعه اتفاق می‌افتد. وقتی صحبت از کارآفرینی زنان به میان می‌آید، اهمیّت آن درکشورهای درحال توسعه مانند ایران بیشتر هم است لذا تاکنون مطالعات فراوانی در این زمینه صورت گرفته است. بر این اساس، ضرورت انجام یک مطالعه با استفاده از روش مرور نظام‌مند وجود داشت تا با نگاه انتقادیِ موجود در این روش، به بررسی مطالعات مربوط به این حوزه پرداخته و یک دید کلی از ذخیرۀ دانش موجود در زمینۀ کارآفرینی ارائه گردد. روش پژوهش: برای درک دقیق ادبیات مربوط به کارآفرینی و کارآفرینی زنان، از روش مرور نظام‌مند با رویکرد تلفیقی، که ما را مقدور می‌کند به بررسی همزمان مطالعات کمی و کیفی بپردازیم، استفاده شد. یافته‌ها: بر اساس یافتهها، نتایج حاصل از این پژوهشها پراکنده و حتی در برخی موارد متضاد هستند و قادر نیستند یک دید کلی از این مهم به محققان، صاحبان کسب و کار، مدیران و سیاست گذاران و... ارائه کنند. همچنین نتایج نشان می‌دهند که حداقل دو نقد دیگر به مطالعات این حوزه وارد است که بر کاهش اعتبار یافتههای آنها اثرگذار هستند: ضعف در نحوه تفسیر پژوهشگران- عدم توجه به نظریه‌های کارآفرینی. در انتها پرتکرارترین موانع کارآفرینی زنان و پرتکرارترین مؤلفههای اثرگذار بر آن که در طی سال‌های مختلف در تعداد مقالات بیشتری مورد توجه و بررسی قرار گرفته‌اند، ارائه می‌گردد. نتیجه‌گیری: استمرار پژوهشهای دقیق و مفید در این زمینه از مهمترین وظایف جامعۀ علمی می‌باشد. با این حال، یافتهها نشان می‌دهند تاکنون در هیچ یک از پژوهشهای داخلی و خارجی انسجام علّی و معینی در مورد عوامل مؤثر بر کارآفرین شدن و موفقیت زنان در کارآفرینی وجود ندارد. حتی گاهی نتایج کاملاً متناقض هستند.

https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21753_fe30ef8fd76b5e8c33ef54165e35b467.pdf

معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 05 22 In the Path of Suffering: Understanding the Lived Experience of Families in Cancer Care" درمسیر رنج: فهم تجربه‌ی زیسته خانواده‌ها در مراقبت از سرطان 47 65 21752 10.22034/jeds.2026.69312.1901 FA معصومه قاسمی استادیار گروه علوم اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2025 09 29 Introduction: With the emergence of a serious illness such as cancer, family relationships and their supportive role become more prominent. Therefore, the existence of these roles and relationships in a health crisis situation in the family can provide a framework for understanding the family's social capital in the development of palliative care. The aim of this study is to understand and recognize the network of connections and supports that family caregivers use as informal care in the process of caring for cancer patients. Given the evidence of erosion of family social capital in West Azerbaijan Province, paying attention to family care in serious illnesses can help clarify whether family social capital is reliable and has the necessary capacity to strengthen palliative care. Methodology: In this study, an interpretive phenomenological approach was used to understand the experiences of caregivers. Field data were collected using interview techniques and data saturation criteria from family caregivers and companions of cancer patients referred to Omid Hospital in Urmia. Results: Analysis of interview data revealed four main themes in the experiences of family caregivers: redefinition of expectations, the cycle of care, burned social capital, and the language of suffering. The stress and transformation of the caregiving role of families in the face of cancer can be considered the core of the family caregiving phenomenon. This concept shows how the stress of cancer causes changes in expectations, creates complex caregiving cycles, and degrades social capital in families. Conclusions: Discovering and understanding the core and essence of a phenomenon such as caregiving can serve as a framework for understanding families' experiences in dealing with cancer. هدف پژوهش: با پدیداری بیماری جدی‌ای چون سرطان، روابط خانوادگی و نقشِ حمایتی آن، برجسته‌گی بیشتری می‌یابد. لذا، موجودیت این نقش‌ها و روابط در وضعیت بحران سلامت در خانواده، می‌تواند چارچوبی برای فهم سرمایه اجتماعیِ خانواده در توسعه مراقبتهای تسکینی فراهم نماید. براین اساس، هدف مطالعه حاضر، درک و شناخت شبکه پیوندها و حمایت‌هایی است که مراقبان خانواده، تحت عنوان مراقبت‌های غیررسمی در فرآیند مراقبت از بیماران سرطانی به کار می‌گیرند. با توجه به شواهد مربوط به فرسایشِ سرمایه اجتماعیِ خانواده در استان آذربایجان‌غربی، توجه به مراقبت‌های خانوادگی در بیماری‌های جدی، می‌تواند به روشن شدن اینکه آیا سرمایه اجتماعی خانواده قابل‌اتکا بوده و از توان لازم برای تقویت مراقبت‌های تسکینی برخوردار است یا خیر، کمک نماید. روش پژوهش: در این مطالعه، از روش پدیدارشناسی تفسیری برای فهم تجارب مراقبان استفاده گردید. داده های میدانی با استفاده از تکنیک مصاحبه و معیار اشباع داده از مراقبان خانوادگی و همراهانِ مبتلایان به بیماری سرطانِ مراجعه‌کننده به بیمارستان امید شهر ارومیه گردآوری گردید. یافته‌ها: تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه نشان می‌دهد 4 مضمون اصلی در تجربه مراقبان خانواده دیده شد که بدین شرح می‌باشد: بازتعریف انتظارات، چرخه مراقبت، سرمایه اجتماعی سوخته و زبانِ رنج. می‌توان فشار و تحول در نقش مراقبتی خانواده‌ها در مواجهه با سرطان را هسته مرکزی پدیده مراقبت‌های خانوادگی تلقی نمود. این مفهوم نشان می‌دهد که چگونه فشار ناشی از بیماری سرطان، باعث تغییر در انتظارات، ایجاد چرخه‌های مراقبتی پیچیده، و تحلیل سرمایه اجتماعی در خانواده‌ها می‌شود. نتیجه‌گیری: کشف و فهم هسته مرکزی و ذات پدیده‌ای مانند مراقبت، می‌تواند به عنوان چارچوبی برای درک تجربیات خانواده‌ها در مواجهه با سرطان عمل نماید.

https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21752_707d8998a3019dc9ab7b27cfbfa34626.pdf

معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 06 08 factors affecting the tendency towards celebrity culture among adolescents and young people using Instagram عوامل مؤثر بر گرایش به فرهنگ سلبریتی در میان نوجوانان و جوانان کاربر اینستاگرام 67 85 21755 10.22034/jeds.2026.70808.1917 FA غلامرضا تاج بخش گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)، شهر بروجرد، ایران فرشاد گودرزی گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‌الله العظمی بروجردی (ره)، شهر بروجرد، ایران. Journal Article 2025 12 19 Introduction: With the expansion of social media platforms such as Instagram, the tendency toward celebrity culture among adolescents and young people has increased. The present study aims to examine the factors influencing the tendency toward celebrity culture among adolescent and young Instagram users in Borujerd. Methodology: This study employed a quantitative survey design. The statistical population consisted of 442 adolescent and young Instagram users in Borujerd who were selected through convenience sampling. Data were collected using a researcher made questionnaire whose validity and reliability were confirmed through face validity, confirmatory factor analysis (CFA), and Cronbach’s alpha. Sample size estimation was conducted using SamplePower software, and data analysis as well as the structural equation modeling (SEM) were performed using Spss and Amos Graphics software. Results: The results indicated that variables such as parasocial interaction, identification, celebrity worship, and role modeling are associated with and significantly influence the tendency toward celebrity culture. Moreover, the independent variables explained 45.1% of the variance in the dependent variable. The structural equation modeling results also showed that the independent variables significantly affect the tendency toward celebrity culture. Model fit indices indicated a good fit of the structural model, suggesting that the empirical data support the proposed theoretical model. Conclusions: Overall, the findings demonstrate that adolescent and young Instagram users in Borujerd tend to develop a notable inclination toward celebrity culture on Instagram, largely influenced by factors such as parasocial interaction, identification, celebrity worship, and role modeling.These findings also suggest that such tendencies can influence adolescents’ attitudes, aspirations, and lifestyle preferences, as many may adopt the values and behaviors displayed by celebrities. Furthermore, continued exposure to celebrity content on Instagram may strengthen emotional attachment to public figures and shape young users’ perceptions of success, identity, and social norms. هدف پژوهش: با گسترش رسانه‌های جمعی چون اینستاگرام، گرایش به فرهنگ سلبریتی در میان نوجوانان و جوانان افزایش پیدا کرده است. هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر گرایش به فرهنگ سلبریتی در میان نوجوانان و جوانان کاربر شبکه اجتماعی اینستاگرام در شهرستان بروجرد است. روش پژوهش: روش پژوهش حاضر کمی و از نوع پیمایش است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل 442 نفر از کاربران نوجوان و جوان کاربر اینستاگرام در شهرستان بروجرد است که به روش در دسترس انتخاب شده‌اند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته است که به وسیله اعتبار صوری، تحلیل‌عاملی تأییدی و آزمون آلفای کرونباخ اعتبار و پایایی آن تأیید شده است. برای برآورد حجم نمونه از نرم افزار سمپل پاور و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و ترسیم مدل معادله ساختاری پژوهش از نرم‌افزارهای اِس‌پی‌اِس‌اِس و اِیموس گرافیک استفاده شده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که متغیرهایی چون کنش فرااجتماعی، همذات‌پنداری، پرستش و الگوسازی با گرایش به فرهنگ سلبریتی رابطه داشته و بر آن اثرگذارند. همچنین، متغیرهای مستقل پژوهش 1/45 درصد از واریانس متغیر وابسته پژوهش را تبیین کردند، از سوی دیگر آزمون مدل معادله ساختاری پژوهش نشان داد که متغیرهای مستقل پژوهش بر گرایش به فرهنگ سلبریتی اثرگذارند و آزمون برازش مدل معادله ساختاری پژوهش، حکایت از برازش مطلوب مدل و حمایت داده‌های تجربی از مدل نظری دارد. نتیجه‌گیری: در نهایت، نتایج این پژوهش نشان داد که نوجوانان و جوانان کاربر اینستاگرام در شهرستان بروجرد تحت تأثیر عواملی چون کنش فرااجتماعی، همذات‌پنداری، پرستش و الگوسازی تا حدود زیادی به فرهنگ سلبریتی در بستر اینستاگرام گرایش دارند.

https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21755_6853102abf1eeee7342880612ecf1ec3.pdf

معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 06 08 Sociological Explanation of the Drivers of Teachers' Social Responsibility: A Network Analysis of Professional Socialization, Work Ethics, and Job Performance تبیین جامعه‌شناختی پیش‌ران‌های مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان: تحلیل شبکه‌ای جامعه‌پذیری حرفه‌ای، اخلاق کاری و عملکرد شغلی 87 116 21757 10.22034/jeds.2026.71915.1935 FA صفی اله صفایی استادیار، گروه جامعه شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران سعید کیان پور استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2026 04 11 Introduction: This study aims to provide a sociological explanation of the intra-organizational factors affecting teachers' social responsibility. In this framework, job performance is analyzed as the objective behavioral manifestation of social responsibility in the educational setting. Consequently, the structural relationships among professional socialization, work ethics, and job performance are also modeled. Methodology: The study employed a descriptive survey design. The statistical population comprised all teachers and staff of secondary schools in Yazd city. Based on Cochran's formula, a sample of 300 respondents was selected through random sampling. Data were collected using a five point Likert questionnaire. The reliability of the instrument was confirmed with Cronbach's alpha (0.936). Data analysis was conducted using multiple regression, followed by DEMATEL, Analytic Network Process (ANP), Random Forest, K Means clustering, and Particle Swarm Optimization (PSO) in Python to examine network relationships and non linear patterns. The validity of the machine learning models was verified using the Minimum Mean Squared Error (MSE) criterion. Results: The findings revealed that professional socialization is the strongest predictor of teachers' job performance. ANP results showed that items related to socialization norms and work ethics received the highest global weights within the variable network. Random Forest analysis confirmed the high importance of work ethics and socialization norms in predicting performance. Furthermore, the metaheuristic optimization (PSO) with minimal prediction error demonstrated that professional socialization holds the greatest weight in the predictive model. Conclusions: The findings indicate that teachers' social responsibility is shaped more by the internalization of professional norms, organizational socialization, and the institutionalization of work ethics within the school environment than merely by legal obligations. Therefore, managerial policies in the education system should focus on strengthening organizational culture, developing professional norms, and enhancing social capital in schools. هدف پژوهش: هدف این پژوهش تبیین جامعه‌شناختی عوامل درون‌سازمانی مؤثر بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان است و در این راستا، عملکرد شغلی به‌عنوان نمود رفتاری و عینی مسئولیت‌پذیری اجتماعی تحلیل می‌شود از آنجا که عملکرد شغلیِ توأم با تعهد، تجلّی عینی و رفتاری مسئولیت‌پذیری اجتماعی در محیط آموزشی محسوب می‌شود، در این مطالعه روابط ساختاری میان جامعه‌پذیری حرفه‌ای، اخلاق کاری و عملکرد شغلی نیز مدل‌سازی شده است. روش پژوهش: این پژوهش از نوع توصیفی ـ پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان و معلمان مدارس متوسطه شهر یزد بوده که با استفاده از فرمول کوکران، نمونه‌ای حدود ۳۰۰ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌ها از رگرسیون چندگانه، و سپس برای واکاوی روابط شبکه‌ای و الگوهای غیرخطی از تکنیک‌های DEMATEL، تحلیل شبکه‌ای ANP، الگوریتم جنگل تصادفی، خوشه‌بندی K-Means و الگوریتم بهینه‌سازی ازدحام ذرات (PSO) در محیط پایتون بهره گرفته شد. پایایی ابزار با ضریب آلفای کرونباخ (۹۳۶/۰) و اعتبار مدل‌های یادگیری ماشین با معیار حداقل میانگین مربعات خطا (MSE) تأیید گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد جامعه‌پذیری حرفه‌ای قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده عملکرد کاری معلمان است. تحلیل شبکه‌ای ANP نشان داد گویه‌های مرتبط با هنجارهای جامعه‌پذیری و اخلاق کاری بالاترین اوزان سراسری را در شبکه روابط متغیرها دارند. تحلیل جنگل تصادفی نیز اهمیت بالای مؤلفه‌های اخلاق کاری و هنجارهای جامعه‌پذیری را در پیش‌بینی عملکرد تأیید کرد. همچنین بهینه‌سازی فراابتکاری با حداقل خطای پیش‌بینی نشان داد جامعه‌پذیری حرفه‌ای دارای بیشترین وزن در مدل پیش‌بینی است. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان بیش از آنکه صرفاً ناشی از الزامات قانونی باشد، حاصل درونی‌سازی هنجارهای حرفه‌ای، جامعه‌پذیری سازمانی و نهادینه شدن اخلاق کاری در محیط مدرسه است. بنابراین سیاست‌های مدیریتی در نظام آموزشی باید بر تقویت فرهنگ سازمانی، توسعه هنجارهای حرفه‌ای و ارتقای سرمایه اجتماعی در مدارس متمرکز شوند.

https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21757_68af8688f2fb95b34b52c9831caaeb32.pdf

معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 06 09 Identifying the skills of unemployed youth in Khuzestan Province for targeted job creation: A qualitative study of the perspectives of entrepreneurs and experts شناسایی مهارت‌های جوانان بیکار استان خوزستان به منظور اشتغال‌زایی هدفمند: مطالعه کیفی دیدگاه کارآفرینان و صاحب-نظران 117 133 21754 10.22034/jeds.2026.69917.1908 FA جعفر کردزنگنه استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور، گروه علوم اجتماعی، تهران، ایران احمد قنواتی گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 2025 10 29 Introduction: The technological and socio-economic transformations of the twenty-first century have led to a redefinition of the nature of work and employers’ expectations, thereby highlighting more than ever the issue of aligning workforce skills with the emerging needs of the labor market. Accurate identification of this skills gap and its associated challenges constitutes a fundamental first step in designing targeted employment-generation programs and preventing the waste of resources. Accordingly, the present study aims to identify the skills required by the labor market and the challenges of youth employment in Khuzestan Province Methodology: This study adopted a qualitative research design. Data were collected through semi-structured interviews with five faculty members, four entrepreneurs, five employment-related officials, and four employers. Data saturation was reached after eighteen interviews. Participants were selected using purposive and theoretical sampling. Data analysis was conducted using thematic analysis following the six-phase approach proposed by Braun and Clarke. Results: The findings resulted in four main themes and twelve sub-themes, including: structural and macro-level challenges; the skills–education gap; required and priority skills; and proposed strategies. Overall, the results highlight the critical importance of enhancing practical and soft skills, revising university curricula, and strengthening collaboration between education and industry to promote employment development in Khuzestan Province. Conclusions: Accordingly, designing market-oriented training programs, strengthening university–industry linkages, and supporting youth entrepreneurial activities are among the key strategies recommended for reducing the unemployment rate in Khuzestan. هدف پژوهش: تحولات فناورانه و اجتماعی–اقتصادی قرن بیست‌ویکم، موجب بازتعریف ماهیت کار و انتظارات کارفرمایان شده و مسئله انطباق مهارت‌های نیروی کار با نیازهای نوین بازار کار را بیش از پیش برجسته ساخته است. شناسایی دقیق این شکاف مهارتی و چالش‌های مرتبط با آن، نخستین گام اساسی در طراحی برنامه‌های اشتغال‌زایی هدفمند و جلوگیری از اتلاف منابع به شمار می‌آید. این پژوهش با هدف شناسایی مهارت‌های مورد نیاز بازار کار و چالش‌های اشتغال‌زایی جوانان در استان خوزستان انجام شده است. روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با پنج نفر از اعضای هیئت علمی، چهار نفر کارآفرین، پنج نفر از مسئولان مرتبط با حوزه اشتغال و چهار نفر کارفرما گردآوری شد. اشباع داده‌ها پس از انجام هجده مصاحبه حاصل گردید. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و از نوع نظری انجام شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و بر اساس رویکرد شش‌مرحله‌ای براون و کلارک صورت گرفت. یافته‌ها: یافتهها منجر به استخراج چهار مضمون اصلی و دوازده مضمون فرعی گردید. مضامین اصلی عبارت‌اند از: ۱. چالش‌های ساختاری و کلان (ناهماهنگی بین دستگاه‌ها، ناپایداری اقتصادی، اقتصاد تک‌محصولی، ۲. شکاف مهارتی ـ آموزشی (فقدان پیوند میان دانشگاه و صنعت، کم‌توجهی به مهارت‌های نرم، واپسماندگی محتوای آموزشی)، ۳. مهارت‌های مورد نیاز و اولویت‌دار (مهارت‌های فنی تخصصی، مهارت‌های نرم، مهارت‌های کارآفرینی) و ۴. راهبردها و راهکارهای پیشنهادی (تحول در نظام آموزشی، توسعه اکوسیستم کارآفرینی، ایجاد پایگاه داده یکپارچه). یافته‌ها نشان داد که ارتقای مهارت‌های عملی و نرم، بازنگری در محتوای آموزشی دانشگاه‌ها، و گسترش همکاری میان بخش آموزش و صنعت از الزامات اساسی توسعه اشتغال در استان هستند. نتیجه‌گیری: بر این اساس، طراحی دوره‌های آموزشی مبتنی بر نیاز بازار، تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت و حمایت از فعالیت‌های کارآفرینانه جوانان از مهم‌ترین راهکارهای پیشنهادی برای کاهش نرخ بیکاری در خوزستان محسوب می‌شود.

https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21754_4b19c3ef2c3141a115c3859ade06593e.pdf

معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 06 08 Typology of the way non-governmental and non-market organizations interact with the state and the market confront poverty in Iran (The study of : East Azerbaijan Province) سنخ شناسی نحوه تعامل ‌سازمان‌‌های غیر‌‌دولتی ‌و ‌غیر‌‌بازاری با دولت و بازار در مواجهه ‌با ‌فقر در ایران (مورد مطالعه: استان آذربایجان شرقی) 135 154 21756 10.22034/jeds.2026.71699.1932 FA داود دلبری گروه جامعه شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران حمزه نوذری دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران صلاح الدین قادری دانشیار گروه جامعه شناسی.دانشکده ادبیات و علوم انسانی.دانشگاه خوارزمی.تهران. ایران محمد جواد زاهدی مازندرانی استاد جامعه شناسی.گروه علوم اجتماعی.دانشکده علوم اجتماعی.دانشگاه پیام نور. تهران . ایران Journal Article 2026 02 24 Introduction: This research is based on Configuration theory, in contrast to previous approaches (statism and marketism), and study how non-governmental and non-market organizations confront poverty. An appropriate arrangement among the three sectors—state, market, and civil society (non-governmental and non-market organizations)—offers a new approach for confront poverty. In this study, charities and nogs are considered non-governmental and non-market organizations that, despite their relative autonomy, are understood through their interactions and relations with the other two arenas. Methodology: This study was conducted using a qualitative method and thematic analysis technique through semi-structured interviews with 21 individuals involved in charitable and nog’s institutions in East Azerbaijan province. Results: The findings revealed that, according to the derived typology, The pattern of interaction and relation between charities and nogs with state and market includes four types (willing to the market, willing to the state, appropriate and inefficient), charities and institutions that interact with the state and the market (simultaneously) have an appropriate configuration are more effective in dealing with poverty than other types. Conclusions. This research shows that the framework of " Configuration " is not an abstract idealism but an analytical - strategic model that also has objective instances in the field. the third type (in interaction) is the experiential referent of " proper Configuration " in situations in Iran and shows that despite the structural barriers, it is possible to achieve such a model. however, the present study shows that in the present situation, legal barriers, lack of transparency, low management literacy and lack of networking and … prevent the full realization of this pattern. هدف پژوهش: این پژوهش بر پایه نظریۀ آرایش، در تقابل با رویکردهای قبلی(دولت‌گرایی و بازارگرایی) به بررسی نحوه مواجهه سازمان‌های غیر‌دولتی و غیر بازاری با فقر می پردازد. آرایش مناسب میان سه بخش دولتی، خصوصی و جامعۀ مدنی(سازمان‌های غیر بازاری غیر دولتی)، رویکردی جدید در مواجهه با مساله فقر، ارائه می‌دهد. در این تحقیق، خیریه‌ها و سمن‌ها ، سازمان‌های غیر دولتی و غیر بازاری هستند که با وجود استقلال نسبی در تعامل و ارتباط‌ با دو عرصۀ دیگر می باشند. تحقیق حاضر بدنبال بررسی چگونگی روابط و تعامل بین عرصه‌های سه گانه در مواجهه با فقر می باشد. روش پژوهش: این مطالعه با روش کیفی و تکنیک تحلیل تماتیک در قالب مصاحبۀ نیمه ساختاریافته با 21 نفر از مدیران عامل و دست‌اندرکاران سازمان‌های خیریه و سمن‌ها در استان آذربایجان ‌شرقی انجام شده است. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد با توجه به سنخ‌شناسی بدست آمده الگوی تعامل و ارتباط بین خیریه ها و سمن ها با دولت و بازار شامل چهار سنخ(متمایل به بازار، متمایل به دولت، آرایش مناسب و نا کارآمد) می باشد، خیریه‌ها و سمن‌هایی که در تعامل با دولت و بازار( به صورت توامان) هستند و دارای آرایش مناسبی می باشند و نسبت به سایر سنخ‌ها به صورت کارآمدتری با فقر مواجه می‌شوند. نتیجه‌گیری: این تحقیق نشان می‌دهد که چارچوب «آرایش» نه یک آرمان‌‌گرایی انتزاعی، بلکه الگویی تحلیلی-راهبردی است که در میدان عمل نیز مصادیق عینی دارد. سنخ سوم (در تعامل) مصداق تجربی «آرایش مناسب» در بستر ایران است و نشان می‌دهد که علی‌رغم موانع ساختاری، امکان تحقق چنین الگویی وجود دارد. با این وجود پژوهش حاضر نشان می‌دهد که در شرایط حاضر، موانع قانونی، عدم شفافیت، پایین بودن سواد مدیریتی و عدم شبکه سازی و... مانع تحقق کامل این الگو است.

https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21756_f54052479513d6468a7a3c06666390e0.pdf

معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 06 20 Examining the Relationship between Identity Dimensions and the Perception of Economic Inflation among Citizens of Shiraz: An Identity Economics Approach بررسی رابطه ابعاد هویتی و ادراک تورم اقتصادی در میان شهروندان شهر شیراز: با رویکرد اقتصاد هویت 155 175 21875 10.22034/jeds.2026.71392.1927 FA سید اسماعیل مسعودی استادیار جامعه شناسی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. مجتبی پناهی دکتری اقتصاد بخش عمومی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Journal Article 2026 02 02 Objective: Based on the theoretical framework of Akerlof and Kranton's identity economics, this research investigates the role of various identity dimensions, including religious, ethnic, and social (class) identity, in shaping inflation perception and economic reactions among citizens of Shiraz. According to the identity economics approach, individuals' economic behavior and decision-making cannot be explained solely by rational calculations and material interests; rather, individual and collective identities, social norms, and cultural contexts play a determining role in perceiving economic phenomena and reacting to them. From this perspective, inflation is not only an objective economic variable but also a perceptual and social phenomenon that can be influenced by individuals' identity structures. Methods: In terms of purpose, this research is applied, and in terms of methodology, it is descriptive-correlational. Data were collected through a questionnaire from a sample of 400 citizens of Shiraz, selected via simple random sampling. Measurement tools included standardized questionnaires for ethnic identity, religious identity, and class identity, as well as researcher-developed items for inflation perception and economic reactions. These instruments were designed and validated based on the theoretical framework of identity economics and tailored to Iran's socio-cultural context. Data analysis was performed using SPSS and SmartPLS4 software, employing structural equation modeling. Findings: The findings indicate that social inflation perception plays a significant mediating role in the relationship between religious and ethnic identities and individuals' economic reactions. Specifically, individuals with stronger identities hold different perceptions of the intensity and consequences of inflation, which affects their consumption patterns, savings, and economic decision-making. Additionally, class identity, by influencing inflation perception, leads to significant differences in the economic reactions of households. Conclusion: The results of this study emphasize the necessity for policymakers to consider the identity and cultural dimensions of society when designing and implementing economic policies and public communications related to inflation. هدف پژوهش: پژوهش حاضر با اتکا به چارچوب نظری اقتصاد هویت آکرلوف و کرانتون، به بررسی نقش ابعاد مختلف هویتی شامل هویت دینی، قومی و اجتماعی (طبقاتی) در شکل‌گیری ادراک تورم و واکنش‌های اقتصادی شهروندان شهر شیراز می‌پردازد. بر اساس رویکرد اقتصاد هویت، رفتار و تصمیم‌گیری‌های اقتصادی افراد صرفا بر پایه محاسبات عقلانی و منافع مادی قابل تبیین نیست، بلکه هویت‌های فردی و جمعی، هنجارهای اجتماعی و زمینه‌های فرهنگی نقش تعیین‌کننده‌ای در ادراک پدیده‌های اقتصادی و واکنش به آن‌ها ایفا می‌کنند. از این منظر، تورم نه‌تنها یک متغیر عینی اقتصادی، بلکه پدیده‌ای ادراکی و اجتماعی است که می‌تواند تحت تاثیر ساختارهای هویتی قرار گیرد. روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش‌شناسی، توصیفی-همبستگی است. داده‌های پژوهش از طریق پرسشنامه و با حجم نمونه ۴۰۰ نفر از شهروندان شیراز که به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند، گردآوری شده است. ابزار اندازه‌گیری شامل پرسشنامه‌های استاندارد هویت قومی، دینی و هویت طبقاتی و همچنین گویه‌های محقق‌ ساخته ادراک تورم و واکنش‌های اقتصادی است که بر مبنای چارچوب نظری اقتصاد هویت و متناسب با شرایط اجتماعی و فرهنگی ایران طراحی و اعتبارسنجی شده‌اند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS4 و با بهره‌گیری از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد ادراک اجتماعی تورم نقش واسطه‌ای معناداری در رابطه میان هویت‌های دینی و قومی و واکنش‌های اقتصادی افراد ایفا می‌کند؛ به‌گونه‌ای که افراد دارای هویت‌های قوی‌تر، ادراک متفاوتی از شدت و پیامدهای تورم دارند که این امر بر الگوهای مصرف، پس‌انداز و تصمیم‌گیری اقتصادی آن‌ها اثرگذار است. همچنین هویت طبقاتی از طریق تاثیرگذاری بر ادراک تورم، موجب تفاوت معنادار در واکنش‌های اقتصادی خانوارها می‌شود. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش بر ضرورت توجه سیاست‌گذاران به ابعاد هویتی و فرهنگی جامعه در طراحی و اجرای سیاست‌های اقتصادی و ارتباطات عمومی مرتبط با تورم تاکید دارد.

https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21875_5665dd03fe809e639467c90192472f15.pdf

معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 07 07 Identification Of The Most Influential And Influenced Factors Of Inflation Expectations Emergence And Intensification In Iran Using The Fuzzy Dematel Approach شناسایی تاثیرگذارترین و تاثیرپذیرترین عوامل بروز و تشدید انتظارات تورمی در ایران با رویکرد دیمتل فازی 177 206 21871 10.22034/jeds.2026.68078.1879 FA علی حسنوند اقتصاد،دانشکده مدیریت و اقتصاد،دانشگاه لرستان،خرم آباد،ایران نیلوفر علی حسینی فرد اقتصاد،دانشکده مدیریت و اقتصاد،دانشگاه لرستان، خرم آباد،ایران. محسن عارف نژاد مدیریت،دانشکده مدیریت و اقتصاد،دانشگاه لرستان،خرم آباد،ایران Journal Article 2025 07 10 Introduction: The aim of this research is to identify the main influential and impactable factors in the formation and intensification of inflation expectations in Iran. Methodology: This study is classified as an applied research in terms of its purpose, descriptive-survey in terms of its nature and method, and a mixed quantitative-qualitative study in terms of its approach. The statistical population consists of 17 experts, executive managers, and university faculty members who were selected purposefully. In the qualitative part, data were collected through face-to-face interviews and validated using theoretical and content validity indices. In the quantitative part, the data collection tool was a developed questionnaire that was provided to the experts after identifying key components and coding in the form of a pairwise comparison matrix, and the effect of row variables on column variables was determined. Results: The research findings show that factors such as public distrust in the announced policies of the government, the occurrence of social and political shocks, and the influence of different layers of society on the media and news are among the most important factors influencing the formation of inflationary expectations. Also, fluctuations in the volume of liquidity, lack of central bank independence, and tension in international relations are considered among the influential factors in this regard. Conclusions: In a summary using the fuzzy DEMET method, it was shown that factors such as people's lack of trust in the announced policies of the government, people's failure to maintain bank deposits, the formation of queues to receive loans from banks, delays in the supply and sale of products by firms, pressure to increase the minimum wage by the Supreme Labor Council, the influence of different segments of society on the media and news, the correlation between multiple markets, the occurrence of social and political shocks, and increased public access to social networks are among the most influential factors in the emergence and intensification of inflationary expectations, and the lack of government financial transparency, hasty government decisions regarding the exchange rate, etc. are the most influential factors in the emergence and intensification of inflationary expectations هدف پژوهش: هدف این پژوهش شناسایی عوامل اصلی تأثیرگذار و تأثیرپذیر در شکل‌گیری و تشدید انتظارات تورمی در ایران است. روش پژوهش: این مطالعه از منظر هدف در زمره پژوهش‌های کاربردی، از لحاظ ماهیت و روش، توصیفی- پیمایشی و به لحاظ رویکرد از نوع مطالعات آمیخته با رویکرد کمّی و کیفی است. جامعه آماری متشکل از ۱۷ نفر از خبرگان، مدیران اجرایی و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌هاست که به‌ صورت هدفمند انتخاب شده‌اند. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های حضوری گردآوری و اعتبارسنجی آن‌ها با استفاده از شاخص‌های روایی نظری و محتوایی صورت گرفته است. در بخش کمّی، ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه‌ای تدوین‌شده بوده است که پس از شناسایی مؤلفه‌های کلیدی و انجام کدگذاری در قالب ماتریس مقایسات زوجی در اختیار خبرگان قرار گرفته و میزان تأثیر متغیرهای ردیف بر متغیرهای ستون را تعیین کرده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عواملی نظیر بی‌اعتمادی عمومی به سیاست‌های اعلامی دولت، وقوع شوک‌های اجتماعی و سیاسی و تأثیرپذیری لایه‌های مختلف جامعه از رسانه‌ها و اخبار، از جمله مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در شکل‌گیری انتظارات تورمی محسوب می‌شوند. همچنین، نوسانات حجم نقدینگی، عدم استقلال بانک مرکزی و تنش در روابط بین‌المللی از جمله عوامل تأثیرپذیر در این زمینه قلمداد می‌شوند. نتیجه‌گیری: در یک جمعبندی با استفاده از روش دیمتل فازی نشان داده شد که عواملی چون عدم اعتماد مردم به سیاستهای اعلامی دولت، عدم نگهداری سپردههای بانکی توسط مردم، شکلگیری صف در دریافت وام از بانکها، تاخیر در عرضه و فروش محصولات از سوی بنگاهها، فشار برای افزایش حداقل دستمزد از سوی شورای عالی کار، تاثیرپذیری اقشار مختلف جامعه از رسانه و اخبار، همبستگی بین بازارهای متعدد، بروز شوکهای اجتماعی و سیاسی و افزایش دسترسی عمومی به شبکههای اجتماعی از تاثیرگذارترین عوامل بروز و تشدید انتظارات تورمی و عدم شفافیت مالی دولت، تصمیمات شتابزده دولتی در خصوص نرخ ارز و ... به عنوان تاثیرپذیرترین عوامل بروز و تشدید انتظارات تورمی میباشند.

https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21871_cf2ebef38dd629745f738d88f84b2dba.pdf

معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 07 21 The Role of State in Hong Kong's Developmental Transition نقش دولت در گذار توسعه ای هنگ‌کنگ 207 226 21874 10.22034/jeds.2026.69677.1902 FA سعید صافی اردهایی علوم سیاسی-دانشکده حقوق و علوم سیاسی-دانشگاه تهران-تهران-ایران رجب ایزدی استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز،تبریز، ایران Journal Article 2025 10 13 This research attempts to examine the role of the government in Hong Kong's developmental transition using analytical methods and documentary data, and how the government plays the role of developmental policymaking and the characteristics of such a government. By analyzing the components of this government, we can understand what made the Hong Kong government play a key role in this developmental transition. The main question of the research is: What has been the role of the government in Hong Kong's development path and what characteristics does this government have that enabled it to guide the developmental transition? The data were analyzed using text analysis, and the discussions of developmental transition and developmental government constitute the theoretical literature of the present study. The research findings show that development goes beyond economic growth and requires radical changes in the social system and industrialization through the unique and special role and function of the developmental state. Hong Kong has also succeeded in transitioning to a relatively developed economic state by playing a special role of the state and using macro-components such as positive non-interventionism, the principle of big market-small government, very high executive and economic stability, a facilitating state, subtle and deliberate government intervention to reform and complement the market mechanism, and an outward-looking outlook. The Hong Kong government was able to lead development because it had characteristics such as a development-oriented elite selected from a relatively comprehensive group of economic, political, administrative, and business elites, bureaucratic power and high technical ability along with a meritocratic bureaucratic system, relative independence from social classes and groups and at the same time a special and purposeful relationship with the private business sector, dynamic and strong civil society management, functional legitimacy, and high ability to effectively manage non-state economic interests. هدف پژوهش: این پژوهش می‌کوشد با روش تحلیلی و با بهره‌گیری از داده‌‌های اسنادی به بررسی نقش دولت در گذار توسعه‌ای هنگ‌کنگ و چگونگی ایفای نقش سیاستگذاری توسعه‌ای توسط دولت و ویژگی‌های چنین دولتی بپردازد و با واکاوی اجزای این دولت بدانیم که چه چیزی باعث شد تا دولت هنگ‌کنگ بتواند ایفا گر نقشی کلیدی در این گذار توسعه‌ای باشد. سوال اصلی تحقیق عبارت است از: نقش دولت در گذار توسعه‌ای هنگ‌کنگ چه بوده است و این دولت دارای چه ویژگی‌هایی است که توانست گذار توسعه‌ای را راهبری کند؟ روش پژوهش: داده‌ها به روش تحلیل متن تحلیل شده و مباحث گذار توسعه‌ای و دولت توسعه‌گرا ادبیات نظری تحقیق حاضر را تشکیل می‌دهند. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که توسعه فراتر از رشد اقتصادی بوده و مستلزم تغییرات رادیکال در نظام اجتماعی و صنعتی شدن از طریق نقش و کارکرد منحصر به فرد و ویژه دولتی توسعه خواه است. هنگ‌کنگ نیز با نقش آفرینی ویژه دولت و با استفاده از کلان مولفه‌هایی مانند عدم مداخله‌گرایی مثبت، اصل بازار بزرگ - دولت کوچک، ثبات اجرایی و اقتصادی بسیار بالا، دولت تسهیل‌گر، مداخله ظریف و سنجیده دولت برای اصلاح و تکمیل مکانیزم بازار و نگاه برون‌گرا موفق به گذار به یک وضعیت نسبتاً توسعه یافته اقتصادی شده است. نتیجه‌گیری: دولت هنگ‌کنگ به‌این دلیل توانست امر توسعه را راهبری کند که از ویژگی‌هایی مانند نخبگان توسعه گرای منتخب هیئت نسبتاً جامعی از نخبگان اقتصادی و سیاسی و اداری و تجاری، قدرت دیوانسالاری و توانایی فنی بالا همراه با نظام شایسته سالار بوروکراتیک، استقلال نسبی از طبقات و گروه‌های اجتماعی و همزمان رابطه ویژه و هدفمند با بخش خصوصی تجاری، مدیریت جامعه مدنی پرتحرک و قوی، مشروعیت عملکردی و توانایی بالا در مدیریت موثر منافع اقتصادی غیردولتی برخوردار بود.

https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21874_056644cdda35cb5668a6acd209721f81.pdf

معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 07 21 Sociological explanation of the feeling of social justice among the citizens of Shabestar city تبیین جامعه‌شناختی احساس عدالت اجتماعی در بین شهروندان شهر شبستر 227 246 21900 10.22034/jeds.2026.69187.1898 FA کمال کوهی گروه علوم اجتماعی دانشکده حقوق و علوم اجتماع دانشگاه تبریز صفر حیاتی گروه علوم اجتماعی دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه تبریز- تبریز- ایران صمد ستاری علیشاه پردیس بین المللی جلفا- گروه علوم اجتماعی- دانشگاه تبریز- تبریز- ایران Journal Article 2025 10 17 Introduction: Social justice has been one of the challenging concepts throughout history, and many scholars have theorized about justice, especially social justice. However, one of the fundamental problems and challenges of any society has been the distribution of resources based on social justice. In this regard the present article attempts to explain the feeling of social justice among Shabestar citizens from a sociological perspective. Methodology: The research method is quantitative and the technique used to implement it was a survey method. The statistical population consists of residents of Shabestar aged 15 and above, numbering 16,985 people. Of this number, 1,615 people were selected for the study using a random cluster sampling method. The data collection tool was a questionnaire. According to the results obtained from the reliability analysis of the scales of the variables, the values of all scales were greater than 0.7. Results: The results of the research showed that the level of feeling of social justice among the citizens of Shabestar was slightly moderate to high (2.59 out of 5 and 53.8 out of 100). This level of feeling of social justice was the same by gender and the observed difference was not considered significant at the 95% confidence level. However, the average feeling of social justice of Shabestari citizens was significant by marital status and employment status, and single and unemployed people had the highest feeling of social justice and divorced and employed people had the lowest feeling of justice. Also, the results obtained from fitting the structural model indicate that firstly, the structural model of the research is a suitable model for explaining changes in the feeling of social justice of citizens and 20% of the changes in social justice are explained by the model variables, namely age, level of dissatisfaction with life, cultural capital and citizenship rights. Second, among the model variables, age and cultural capital had the highest positive effect and level of dissatisfaction with life had the highest negative effect on the feeling of Social justice. Conclusions: The level of feeling of social justice is a function of marital status, employment status, age, level of dissatisfaction with life, cultural capital, and citizenship rights. Therefore, these factors should be considered in policies related to social justice. هدف پژوهش: عدالت اجتماعی یکی از مفاهیم چالش برانگیز در طول تاریخ بوده و بسیاری از اندیشمندان درباره عدالت آنهم از نوع عدالت اجتماعی نظریه‌پردازی کرده‌اند. با این حال یکی از مشکلات و چالش‌های اساسی هر جامعه‌ای تقسیم منابع بر اساس عدالت اجتماعی بوده است. در همین راستا، مقاله حاضر به دنبال تبیین جامعهشناختی احساس عدالت اجتماعی در بین شهروندان شبستر است. روش پژوهش: روش تحقیق کمی و تکنیک مورد استفاده برای اجرای آن پیمایشی بوده است. جامعه آماری ساکنان 15 سال به بالای شهر شبستر را تشکیل میدهند که تعداد آنها برابر 16985 نفر می‌باشد. از این تعداد 1615 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی برای مطالعه انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها نیز پرسشنامه بوده است. طبق نتایج بدست آمده از تحلیل پایایی مقیاس‌هایی متغیرها، مقدار تمامی مقیاس‌ها بیشتر از 7/0 بوده است. یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد که میزان احساس عدالت اجتماعی در بین شهروندان شبستر در حد اندکی متوسط به بالا (59/2 از 5 و 8/53 از 100) بوده است. این میزان احساس عدالت اجتماعی بر حسب جنسیت یکسان بوده و اختلاف مشاهده شده در سطح اطمینان 95 درصد معنادار تلقی نمی‌شود. اما میانگین احساس عدالت اجتماعی شهروندان شبستری برحسب وضعیت تاهل و وضعیت شغلی معنادار بوده و مجردها و بیکارها بیشترین احساس عدالت اجتماعی و مطلقه‌ها و شاغلین کمترین احساس عدالت را داشته‌اند. همچنین، نتایج بدست آمده از برازش مدل ساختاری حاکی از آن است اولاً، مدل ساختاری تحقیق برای تبیین تغییرات احساس عدالت اجتماعی شهروندان مدل مناسبی است و 20 درصد از تغییرات عدالت اجتماعی توسط متغیرهای مدل یعنی سن، میزان نارضایتی از زندگی، سرمایه فرهنگی و حقوق شهروندی تبیین می‌شود. دوماً، در بین متغیرهای مدل سن و سرمایه فرهنگی بیشترین تأثیر مثبت و میزان نارضایتی از زندگی نیز بیشترین تأثیر منفی در احساس عدالت داشته است. نتیجه‌گیری: میزان احساس عدالت اجتماعی تابعی است از وضعیت تأهل، وضعیت شغلی، سن، میزان نارضایتی از زندگی، سرمایه فرهنگی و حقوق شهروندی. بنابراین در سیاستگذاری‌های مرتبط با عدالت اجتماعی بایستی این عوامل مد نظر قرار گیرد.

https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21900_1ce01051c813b3e010b3ec8a9d4a0d2f.pdf

معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 07 21 Social Capital, Hope for the Future and Tendency to Migrating abroad: The Case of Humanities Students at Shiraz University سرمایه اجتماعی، امید به آینده و تمایل به مهاجرت به خارج از کشور: مورد مطالعه؛ دانشجویان علوم انسانی دانشگاه شیراز 247 268 21899 10.22034/jeds.2026.69186.1899 FA اصغر میرفردی دانشیار جامعه شناسی، بخش جامعه شناسی و برنامه ریزی اجتماعی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0000-0002-1219-4485 میلاد وحیدی دانش‌آموخته کارشناسی جامعه‌شناسی، بخش جامعه‌شناسی و برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، Journal Article 2025 10 17 Introduction: This research aimed to investigate the relationship between social capital and hope for the future and the degree of students' tendency to immigration,. Methodology: Using a quantitative approach and survey method, the statistical population of this study was students of the faculties of humanities at Shiraz University. Using Chocran’s formula, 360 cases, were determined as sample size, which were selected using a probability cluster sampling method. Data were collected using a structured questionnaire. Nahapit and Ghoshal's (1998) questionnaire was used to measure social capital and a researcher-made questionnaire was used to measure other variables. Face validity and Cronbach's alpha coefficient were used to assess the validity and reliability of the research tool, respectively. Results: The results showed that the variables of social capital and hope for the future have an inverse and significant relationship with the level of tendency to migrate (p< 0.01). There was also no significant difference between the level of students' tendency to migrate according to their social status, gender, and educational level. The dependent variable had a significant difference only in terms of the amount of domestic television use and did not have a significant difference with respect to other media. Path analysis indicates the direct and moderating role of social capital in reducing the tendency to migrate. Multiple regression showed that the independent variables were able to explain 14.7 percent of the variances in the dependent variable. Conclusion: Social capital plays an important role in the level of tendency to migrate abroad, both directly and by moderating other variables. It is necessary to pay attention to the important role of social capital and its elements in social and economic policy-making. هدف پژوهش: این پژوهش باهدف بررسی جامعه‌شناختی رابطه سرمایه اجتماعی و امید به آینده با میزان تمایل به مهاجرت دانشجویان به خارج از کشور، با استفاده از چارچوب نظری ترکیبی با تأکید بر مدل نظری کشش-رانش اورت لی و مدل تمایل-توانایی کارلینگ و شویل انجام ‌شد. روش پژوهش: رویکرد پژوهش، کمّی و از نوع پیمایشی و جامعه آماری آن، دانشجویان دانشکده‌های علوم انسانی دانشگاه شیراز بود که با استفاده از فرمول کوکران، تعداد 360 نفر، به عنوان حجم نمونه تعیین شد و با روش نمونه‌گیری احتمالی از نوع خوشه‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه ساختمند، گرد‌آوری گردید. برای سنجش سرمایه اجتماعی از پرسشنامه ناهاپیت و گوشال (1998) و برای سنجش دیگر متغیرها از پرسشنامه محقق-ساخته استفاده شد. برای ارزیابی اعتبار و پایایی ابزار پژوهش، به ترتیب از اعتبار صوری و ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که متغیرهای سرمایه اجتماعی و امید به آینده با میزان تمایل به مهاجرت، رابطه معکوس و معنادار در سطح 99 درصد اطمینان داشتند. همچنین بین میزان تمایل به مهاجرت دانشجویان برحسب پایگاه اجتماعی، جنس و مقطع تحصیلی آن‌ها تفاوت معناداری وجود نداشت. متغیر وابسته تنها بر حسب میزان استفاده از تلویزیون داخلی تفاوت معناداری داشت و با توجه به دیگر رسانه‌ها تفاوت معناداری نداشت. تحلیل مسیر نشانگر نقش مستقیم و تعدیلی سرمایه اجتماعی در کاهش تمایل به مهاجرت است. رگرسیون چندگانه نشان داد که متغیرهای مستقل توانستند 7/14 درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین نمایند. نتیجه‌گیری: سرمایه اجتماع به شکل مستقیم و میانجی نقش مهمی در میزان تمایل به مهاجرت به خارج از کشور دارد. ضرورت دارد در سیاستگذاری‌های اجتماعی و اقتصادی، به نقش مهم سرمایه اجتماعی و عناصر آن توجه گردد.

https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21899_67d46bc2c221c6e1b851000de076ee0c.pdf