معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 07 07 Identification Of The Most Influential And Influenced Factors Of Inflation Expectations Emergence And Intensification In Iran Using The Fuzzy Dematel Approach شناسایی تاثیرگذارترین و تاثیرپذیرترین عوامل بروز و تشدید انتظارات تورمی در ایران با رویکرد دیمتل فازی 177 206 21871 10.22034/jeds.2026.68078.1879 FA علی حسنوند اقتصاد،دانشکده مدیریت و اقتصاد،دانشگاه لرستان،خرم آباد،ایران نیلوفر علی حسینی فرد اقتصاد،دانشکده مدیریت و اقتصاد،دانشگاه لرستان، خرم آباد،ایران. محسن عارف نژاد مدیریت،دانشکده مدیریت و اقتصاد،دانشگاه لرستان،خرم آباد،ایران Journal Article 2025 07 10 <strong>Introduction:</strong> The aim of this research is to identify the main influential and impactable factors in the formation and intensification of inflation expectations in Iran. <strong>Methodology:</strong> This study is classified as an applied research in terms of its purpose, descriptive-survey in terms of its nature and method, and a mixed quantitative-qualitative study in terms of its approach. The statistical population consists of 17 experts, executive managers, and university faculty members who were selected purposefully. In the qualitative part, data were collected through face-to-face interviews and validated using theoretical and content validity indices. In the quantitative part, the data collection tool was a developed questionnaire that was provided to the experts after identifying key components and coding in the form of a pairwise comparison matrix, and the effect of row variables on column variables was determined. <strong>Results:</strong> The research findings show that factors such as public distrust in the announced policies of the government, the occurrence of social and political shocks, and the influence of different layers of society on the media and news are among the most important factors influencing the formation of inflationary expectations. Also, fluctuations in the volume of liquidity, lack of central bank independence, and tension in international relations are considered among the influential factors in this regard. <strong>Conclusions: </strong>In a summary using the fuzzy DEMET method, it was shown that factors such as people's lack of trust in the announced policies of the government, people's failure to maintain bank deposits, the formation of queues to receive loans from banks, delays in the supply and sale of products by firms, pressure to increase the minimum wage by the Supreme Labor Council, the influence of different segments of society on the media and news, the correlation between multiple markets, the occurrence of social and political shocks, and increased public access to social networks are among the most influential factors in the emergence and intensification of inflationary expectations, and the lack of government financial transparency, hasty government decisions regarding the exchange rate, etc. are the most influential factors in the emergence and intensification of inflationary expectations <strong>هدف پژوهش:</strong> هدف این پژوهش شناسایی عوامل اصلی تأثیرگذار و تأثیرپذیر در شکل‌گیری و تشدید انتظارات تورمی در ایران است. <strong>روش پژوهش</strong>: این مطالعه از منظر هدف در زمره پژوهش‌های کاربردی، از لحاظ ماهیت و روش، توصیفی- پیمایشی و به لحاظ رویکرد از نوع مطالعات آمیخته با رویکرد کمّی و کیفی است. جامعه آماری متشکل از ۱۷ نفر از خبرگان، مدیران اجرایی و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌هاست که به‌ صورت هدفمند انتخاب شده‌اند. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های حضوری گردآوری و اعتبارسنجی آن‌ها با استفاده از شاخص‌های روایی نظری و محتوایی صورت گرفته است. در بخش کمّی، ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه‌ای تدوین‌شده بوده است که پس از شناسایی مؤلفه‌های کلیدی و انجام کدگذاری در قالب ماتریس مقایسات زوجی در اختیار خبرگان قرار گرفته و میزان تأثیر متغیرهای ردیف بر متغیرهای ستون را تعیین کرده است. <strong>یافته‌ها</strong>: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عواملی نظیر بی‌اعتمادی عمومی به سیاست‌های اعلامی دولت، وقوع شوک‌های اجتماعی و سیاسی و تأثیرپذیری لایه‌های مختلف جامعه از رسانه‌ها و اخبار، از جمله مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار در شکل‌گیری انتظارات تورمی محسوب می‌شوند. همچنین، نوسانات حجم نقدینگی، عدم استقلال بانک مرکزی و تنش در روابط بین‌المللی از جمله عوامل تأثیرپذیر در این زمینه قلمداد می‌شوند. <strong>نتیجه‌گیری</strong>: در یک جمع­بندی با استفاده از روش دیمتل فازی نشان داده شد که عواملی چون عدم اعتماد مردم به سیاست­های اعلامی دولت، عدم نگهداری سپرده­های بانکی توسط مردم، شکل­گیری صف در دریافت وام از بانک­ها، تاخیر در عرضه و فروش محصولات از سوی بنگاه­ها، فشار برای افزایش حداقل دستمزد از سوی شورای عالی کار، تاثیرپذیری اقشار مختلف جامعه از رسانه و اخبار، همبستگی بین بازارهای متعدد، بروز شوک­های اجتماعی و سیاسی و افزایش دسترسی عمومی به شبکه­های اجتماعی از تاثیرگذارترین عوامل بروز و تشدید انتظارات تورمی و عدم شفافیت مالی دولت، تصمیمات شتابزده دولتی در خصوص نرخ ارز و ... به عنوان تاثیرپذیرترین عوامل بروز و تشدید انتظارات تورمی می­باشند. https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21871_cf2ebef38dd629745f738d88f84b2dba.pdf