معاونت پژوهشی دانشگاه تبریز جامعه شناسی اقتصادی و توسعه 2322-4371 15 1 2026 06 08 Typology of the way non-governmental and non-market organizations interact with the state and the market confront poverty in Iran (The study of : East Azerbaijan Province) سنخ شناسی نحوه تعامل ‌سازمان‌‌های غیر‌‌دولتی ‌و ‌غیر‌‌بازاری با دولت و بازار در مواجهه ‌با ‌فقر در ایران (مورد مطالعه: استان آذربایجان شرقی) 135 154 21756 10.22034/jeds.2026.71699.1932 FA داود دلبری گروه جامعه شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران حمزه نوذری دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران صلاح الدین قادری دانشیار گروه جامعه شناسی.دانشکده ادبیات و علوم انسانی.دانشگاه خوارزمی.تهران. ایران محمد جواد زاهدی مازندرانی استاد جامعه شناسی.گروه علوم اجتماعی.دانشکده علوم اجتماعی.دانشگاه پیام نور. تهران . ایران Journal Article 2026 02 24 Introduction: This research is based on Configuration theory, in contrast to previous approaches (statism and marketism), and study how non-governmental and non-market organizations confront poverty. An appropriate arrangement among the three sectors—state, market, and civil society (non-governmental and non-market organizations)—offers a new approach for confront poverty. In this study, charities and nogs are considered non-governmental and non-market organizations that, despite their relative autonomy, are understood through their interactions and relations with the other two arenas.<br />Methodology: This study was conducted using a qualitative method and thematic analysis technique through semi-structured interviews with 21 individuals involved in charitable and nog’s institutions in East Azerbaijan province.<br />Results: The findings revealed that, according to the derived typology, The pattern of interaction and relation between charities and nogs with state and market includes four types (willing to the market, willing to the state, appropriate and inefficient), charities and institutions that interact with the state and the market (simultaneously) have an appropriate configuration are more effective in dealing with poverty than other types.<br />Conclusions. This research shows that the framework of " Configuration " is not an abstract idealism but an analytical - strategic model that also has objective instances in the field. the third type (in interaction) is the experiential referent of " proper Configuration " in situations in Iran and shows that despite the structural barriers, it is possible to achieve such a model. however, the present study shows that in the present situation, legal barriers, lack of transparency, low management literacy and lack of networking and … prevent the full realization of this pattern. هدف پژوهش: این پژوهش بر پایه نظریۀ آرایش، در تقابل با رویکردهای قبلی(دولت‌گرایی و بازارگرایی) به بررسی نحوه مواجهه سازمان‌های غیر‌دولتی و غیر بازاری با فقر می پردازد. آرایش مناسب میان سه بخش دولتی، خصوصی و جامعۀ مدنی(سازمان‌های غیر بازاری غیر دولتی)، رویکردی جدید در مواجهه با مساله فقر، ارائه می‌دهد. در این تحقیق، خیریه‌ها و سمن‌ها ، سازمان‌های غیر دولتی و غیر بازاری هستند که با وجود استقلال نسبی در تعامل و ارتباط‌ با دو عرصۀ دیگر می باشند. تحقیق حاضر بدنبال بررسی چگونگی روابط و تعامل بین عرصه‌های سه گانه در مواجهه با فقر می باشد. <br />روش پژوهش: این مطالعه با روش کیفی و تکنیک تحلیل تماتیک در قالب مصاحبۀ نیمه ساختاریافته با 21 نفر از مدیران عامل و دست‌اندرکاران سازمان‌های خیریه و سمن‌ها در استان آذربایجان ‌شرقی انجام شده است.<br />یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد با توجه به سنخ‌شناسی بدست آمده الگوی تعامل و ارتباط بین خیریه ها و سمن ها با دولت و بازار شامل چهار سنخ(متمایل به بازار، متمایل به دولت، آرایش مناسب و نا کارآمد) می باشد، خیریه‌ها و سمن‌هایی که در تعامل با دولت و بازار( به صورت توامان) هستند و دارای آرایش مناسبی می باشند و نسبت به سایر سنخ‌ها به صورت کارآمدتری با فقر مواجه می‌شوند. <br />نتیجه‌گیری: این تحقیق نشان می‌دهد که چارچوب «آرایش» نه یک آرمان‌‌گرایی انتزاعی، بلکه الگویی تحلیلی-راهبردی است که در میدان عمل نیز مصادیق عینی دارد. سنخ سوم (در تعامل) مصداق تجربی «آرایش مناسب» در بستر ایران است و نشان می‌دهد که علی‌رغم موانع ساختاری، امکان تحقق چنین الگویی وجود دارد. با این وجود پژوهش حاضر نشان می‌دهد که در شرایط حاضر، موانع قانونی، عدم شفافیت، پایین بودن سواد مدیریتی و عدم شبکه سازی و... مانع تحقق کامل این الگو است. https://sociology.tabrizu.ac.ir/article_21756_f54052479513d6468a7a3c06666390e0.pdf